English
Viên nén gỗ (tiếng anh là: Wood pellets) là một loại nhiên liệu sinh khối được làm từ phế phẩm gỗ đang trở thành sự lựa chọn nổi bật để thay thế các loại nhiên liệu truyền thống, như: than đá, dầu, than củi, trấu rời… nhờ chi phí thấp, năng lượng ổn định và mức độ an toàn cao.
Bài viết này, Achison sẽ phân tích đầy đủ và rõ ràng về khái niệm viên nén gỗ là gì, lợi ích, quy trình sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng, ứng dụng, cơ hội xuất khẩu và xu hướng tương lai của ngành viên nén gỗ, mời bạn cùng tìm hiểu nhé.
Viên nén gỗ là gì? Tổng quan về viên nén gỗ
Viên nén gỗ là một dạng nhiên liệu sinh khối (biomass fuel) được sản xuất bằng cách nén mùn cưa, dăm bào, hoặc các phần gỗ vụn qua áp suất cao, không sử dụng hóa chất, hoàn toàn dựa vào lignin tự nhiên trong gỗ để liên kết thành viên.
Cấu tạo và đặc điểm vật lý
Dưới đây là đặc điểm nhận diện cấu tạo của viên nén gỗ:
– Hình dạng: Hình trụ (dài khoảng 10cm – 25 mm)
– Đường kính: Từ 6 mm hoặc 8 mm (theo tiêu chuẩn quốc tế)
– Độ ẩm thấp: Chỉ 6% -10%
– Độ cứng cao, ít vỡ
– Khối lượng riêng lớn (bulk density 600–700 kg/m³)
Nhờ độ nén cao, viên nén gỗ có năng lượng ổn định và khả năng cháy mạnh hơn gỗ thông thường.
Vì sao viên nén gỗ không dùng chất kết dính?
Trong gỗ có một chất tự nhiên tên là lignin – hoạt động giống như “keo”, sẽ tan chảy dưới áp suất và nhiệt độ cao trong quá trình ép. Lignin khiến các hạt gỗ liên kết với nhau mà không cần bất kỳ loại keo hóa học nào. Điều này giúp viên nén gỗ sạch 100%, an toàn và quan trọng là không gây độc hại.
Nguồn nguyên liệu sản xuất viên nén gỗ
Hiện nay, có thể sản xuất viên nén gỗ bằng nhiều nguồn nguyên liệu khác nhau, như: Mùn cưa từ nhà máy chế biến gỗ; Dăm bào từ xưởng nội thất; Gỗ vụn sau quá trình xẻ, bóc, cắt; Phế phẩm gỗ rừng trồng như keo, bạch đàn, cao su; Gỗ thông từ pallet/bao bì…
Việc tận dụng phế phẩm giúp giảm rác thải, tăng hiệu quả kinh tế trong chuỗi sản xuất gỗ một cách hiệu quả.
7 bước quy trình sản xuất viên nén gỗ
Để sản xuất ra một viên nén gỗ đạt tiêu chuẩn xuất khẩu, nhà máy phải trải qua nhiều công đoạn chuẩn hóa. Dưới đây là diễn giải đầy đủ và chi tiết nhất về quy trình sản xuất viên nén gỗ:
Bước 1: Thu gom nguyên liệu
Nguồn nguyên liệu được thu gom từ: Xưởng sản xuất đồ gỗ; Nhà máy cưa xẻ; Nhà máy gỗ MDF, HDF; Các công ty khai thác rừng trồng…
Tại bước này, việc phân loại rất quan trọng. Nguyên liệu phải sạch, không lẫn kim loại, đất đá, tạp chất, nếu không sẽ gây hại cho thiết bị và làm giảm chất lượng viên nén.
Bước 2: Sấy nguyên liệu về độ ẩm chuẩn
Độ ẩm lý tưởng khi sấy viên nén gỗ là từ 8–12%, mức này được xem là mức chuẩn nhất để có sản phẩm tốt.
– Nếu ẩm quá: Viên nén gỗ sẽ dễ bị nứt, hao hụt trong quá trình đóng bao và nhiệt trị thấp.
– Nếu quá khô: Tốn nhiều năng lượng ép, viên nén gỗ quá cứng, sẽ khó cháy
Bước 3: Nghiền nhỏ
Mùn cưa/dăm bào lớn được nghiền lại để có kích thước nhỏ, mịn, đồng đều, giúp ép viên dễ dàng và tránh tắc khuôn.
Bước 4: Tiến hành ép viên
Nguyên liệu được đưa vào máy ép vòng (ring die).
Bên trong máy:
– Con lăn tạo áp suất
– Nhiệt độ tăng từ 70–120°C
– Lignin trong gỗ nóng chảy kết dính
– Khuôn ép tạo viên trụ đều, đẹp, cứng.
Bước 5: Làm nguội
Viên nén mới ra khỏi máy có nhiệt độ cao (80–100°C), mềm và dễ gãy. Bộ phận làm nguội sẽ:
– Hút gió mát
– Hạ nhiệt
– Tăng độ cứng cho viên
Bước 6: Sàng lọc
Bụi mịn và mạt gỗ sẽ được loại bỏ. Điều này giúp:
– Tăng độ bền cơ học
– Giảm mạt vụn trong bao
– Tăng tính thẩm mỹ
Bước 7: Đóng bao và lưu kho
Viên nén gỗ thường được đóng: Bao 15kg; Bao 25kg; Bao jumbo 650–1000kg
Ưu điểm vượt trội của viên nén gỗ
Mời bạn cùng tìm hiểu những ưu điểm và lợi ích khi sử dụng viên nén gỗ nhé.
– Nhiệt trị cao, cháy ổn định: Một kg viên nén gỗ tạo ra 4.300 – 4.800 Kcal, tương đương hoặc cao hơn nhiều loại than nâu. Nhờ độ ẩm thấp nên viên cháy lâu và đều, phù hợp cho: Lò hơi; Nhà máy nhiệt điện; Bếp sưởi; Bếp công nghiệp.
– Thân thiện với môi trường: Viên nén gỗ được xem là nhiên liệu carbon trung tính (carbon neutral). Chính vì thế, khi sử dụng viên nén sẽ giúp: Không phát thải SO₂ độc hại như than đá; Không gây ô nhiễm đất, nước…Do đó, viên nén gỗ đáp ứng mục tiêu “net zero”, phù hợp xu hướng toàn cầu.
– Chi phí thấp, tiết kiệm cho doanh nghiệp: Khi sử dụng viên nén gỗ để thay thế than hoặc dầu thì chi phí nhiên liệu giảm khoảng 20-50%; Giảm chi phí bảo trì hệ thống đốt; Giảm chi phí xử lý khí thải…
– An toàn khi lưu trữ: Không dễ cháy nổ như than bụi; Độ ẩm thấp nên sẽ ít nấm mốc; Không gây mùi khó chịu…
– Tận dụng phế phẩm, bảo vệ rừng: Sản xuất viên nén gỗ không cần chặt phá rừng mà chủ yếu dùng phế phẩm: Mùn cưa; Dăm bào; Gỗ vụn; Trấu (nếu sản xuất viên nén trấu). Điều này sẽ giúp ngành gỗ phát triển bền vững.
Ứng dụng của viên nén gỗ trong công nghiệp và đời sống
Ngày nay, viên nén gỗ được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực của đời sống, dưới đây là một số ứng dụng chính của viên nén gỗ, mời bạn cùng tìm hiểu nhé.
Dùng viên nén gỗ cho nhà máy nhiệt điện sinh khối
Các quốc gia như Nhật Bản – Hàn Quốc dùng viên nén gỗ làm nhiên liệu chính hoặc trộn với than (co-firing).
Lợi ích của việc sử dụng này là giúp giảm lượng khí thải CO₂; Dễ điều chỉnh nhiệt; Giảm phụ thuộc than đá nhập khẩu…
Dùng viên nén gỗ cho lò hơi công nghiệp
Hiện nay, nhiều ngành đã chuyển sang viên nén gỗ: Dệt may; Thực phẩm; Đồ uống; Thủy sản; Gỗ – nội thất; Khách sạn – trung tâm thương mại…
Việc chuyển dịch từ nguồn năng lượng truyền thống sang năng lượng sinh khối viên nén gỗ giúp tiết kiệm rất nhiều chi phí, năng lượng sạch và an toàn thiết bị.
Dùng viên nén gỗ trong nhà dân
Ở châu Âu, viên nén gỗ rất phổ biến cho: Máy sưởi pellet; Lò nướng pellet; Bếp đốt tự động… Giúp giảm khói bụi, cháy đều và rất tiện lợi.
Dùng trong BBQ – nướng thực phẩm
Một số loại viên nén chất lượng cao được làm từ: Gỗ hickory; Gỗ anh đào; Gỗ sồi… được dùng để nước BBQ => Việc dung viên nén gỗ tạo mùi thơm tự nhiên khi nướng BBQ.
Tiêu chuẩn chất lượng viên nén gỗ xuất khẩu
| Tiêu chuẩn | Chi tiết |
| Tiêu chuẩn ENplus (Châu Âu) | ENplus gồm ba cấp độ: A1; A2; B Trong đó: A1 là cao nhất, yêu cầu tro < 0.7% Thông số: – Đường kính: 6/8 mm – Độ ẩm < 10% – Độ bền cơ học > 98% |
| Tiêu chuẩn Nhật Bản | Nhật yêu cầu: – Tro cực thấp – Clorua rất thấp – Kim loại nặng gần như bằng 0 |
| Tiêu chuẩn Hàn Quốc | – Nhiệt trị tối thiểu 4.300 Kcal – Độ nén cao – Độ ẩm thấp |
Thị trường viên nén gỗ tại Việt Nam
Việt Nam là quốc gia sản xuất viên nén gỗ hàng đầu châu Á và nằm trong top 3 thế giới về xuất khẩu viên nén gỗ nhờ vào ngành gỗ phát triển mạnh, nguồn phế phẩm dồi dào và giá nhân công cạnh tranh…
Mỗi năm Việt Nam xuất khẩu 4–5 triệu tấn viên nén gỗ, chủ yếu sang các thị trường như: Nhật Bản; Hàn Quốc; Châu Âu… Giá trị xuất khẩu đạt hàng tỷ USD.
Giá viên nén gỗ bao nhiêu?
Giá viên nén gỗ cũng là một chủ đề được rất nhiều người dùng quan tâm, trong phần này mời bạn cùng tìm hiểu về chủ đề này nha.
Giá viên nén gỗ ở thị trường nội địa (Việt Nam)
Ở thị trường trong nước, giá của viên nén gỗ sẽ giao động từ 2.800 – 3.800đ/kg tùy vào loại gỗ, độ tro, độ bền cơ họ và vùng sản xuất.
Giá viên nén gỗ cho xuất khẩu
Đối với giá viên nén trấu xuất khẩu thì sẽ giao dộng từ 80 – 130 USD/tấn (FOB). Một số yếu tố ảnh hưởng bởi giá của viên nén gỗ xuất khẩu đó là: Giá vận chuyển biển; Chính sách năng lượng từng quốc gia và nhu cầu mùa đông.
* Lưu ý: Mức giá của sản phẩm viên nén gỗ sẽ có sự thay đổi (biến động) tùy theo từng thời điểm khác nhau.
Lựa chọn nhà cung cấp viên nén gỗ uy tín
Để tìm được nhà cung cấp viên nén gỗ chất lượng để sử dụng thì bạn cần phải lưu ý những vấn đề sau đây:
Nhà máy sản xuất phải có
Công suất lớn; Máy ép hiện đại; Hệ thống sấy ổn định; Kiểm định chất lượng đầy đủ
Hồ sơ cần yêu cầu
Một số chứng nhận và giấy tờ cần có khi mua viên nén gỗ mà bạn cần có:
– COA (Certificate of Analysis)
– Bảng TDS
– Mẫu test
– Chứng nhận FSC (nếu xuất EU)
Chất lượng sản phẩm
Nhà máy phải kiểm soát ổn định chất lượng, không tăng – giảm bất thường.
Tương lai của sản phẩm viên nén gỗ – Xu hướng toàn cầu
Chắc chắn rằng trong tương lai thì nguồn năng lượng viên nén gỗ sẽ trở thành xu hướng và nhu cầu sẽ tang cao. Đây cũng là cơ hội để cho Việt Nam có thể đẩy mạnh nhu cầu sản xuất và xuất khẩu viên nén gỗ ra toàn cầu.
Trong khoảng 5–10 năm tới, viên nén gỗ sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu, đặc biệt ở các thị trường Nhật Bản, Hàn Quốc và châu Âu.
Kết luận
Viên nén gỗ đang trở thành nguồn năng lượng tất yếu trong bối cảnh thế giới hướng đến kinh tế xanh. Với ưu điểm vượt trội về nhiệt trị, chi phí, khả năng giảm phát thải và an toàn môi trường, viên nén gỗ không chỉ là giải pháp cho các doanh nghiệp nội địa mà còn mở ra cơ hội xuất khẩu lớn cho Việt Nam.
Nếu bạn đang có nhu cầu về sản phẩm viên nén gỗ thì hãy liên hệ với Achison ngay để được tư vấn và nhận báo giá tốt nhất nhé.
